Krok 1: Zrozum swoje dochody
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest dokładne określenie, ile
pieniędzy faktycznie wpływa na Twoje konto każdego miesiąca. To
nie tylko pensja z umowy o pracę. Zsumuj wszystkie źródła
dochodu po opodatkowaniu (netto).
-
Główne wynagrodzenie: Kwota, która regularnie
pojawia się na Twoim koncie bankowym.
-
Dodatkowe źródła: Zlecenia, dochody z najmu,
premie, odsetki z lokat. Jeśli są nieregularne, spróbuj
uśrednić ich wartość z ostatnich 6-12 miesięcy.
-
Dochód pasywny: Wszelkie wpływy, które nie
wymagają Twojej aktywnej pracy, np. dywidendy.
Zapisanie tej jednej, konkretnej liczby da Ci jasny obraz
zasobów, którymi dysponujesz. Będzie to punkt wyjścia do
dalszego planowania. Bez tej wiedzy, każdy budżet będzie oparty
na zgadywaniu.
Krok 2: Spisz wszystkie swoje wydatki
To często najtrudniejszy, ale i najbardziej odkrywczy etap.
Przez cały miesiąc zbieraj paragony, sprawdzaj historię
transakcji na koncie bankowym i w aplikacji karty kredytowej.
Celem jest uzyskanie pełnego obrazu tego, gdzie "uciekają" Twoje
pieniądze. Podziel je na dwie główne kategorie.
Wydatki stałe
To koszty, które ponosisz regularnie i ich wysokość jest
zazwyczaj taka sama lub bardzo podobna. Są one fundamentem
Twojego budżetu.
- Czynsz lub rata kredytu hipotecznego
- Rachunki za media (prąd, woda, gaz, internet)
- Abonament telefoniczny
- Raty pożyczek lub leasingu
- Składki na ubezpieczenia
- Koszty transportu (bilet miesięczny, paliwo)
Wydatki zmienne
To koszty, których wysokość zmienia się z miesiąca na
miesiąc i nad którymi masz większą kontrolę. To właśnie
tutaj najłatwiej znaleźć oszczędności.
- Żywność i artykuły spożywcze
- Rozrywka (kino, restauracje, koncerty)
- Ubrania i kosmetyki
- Hobby i sport
- Prezenty i nieplanowane zakupy
- Koszty leczenia i leków
Bądź ze sobą szczery. Zapisuj wszystko, nawet najmniejsze kwoty
wydane na kawę na mieście. To właśnie te małe, powtarzalne
wydatki często sumują się do zaskakująco dużych liczb na koniec
miesiąca.
Krok 3: Analiza i kategoryzacja. Gdzie możesz zaoszczędzić?
Masz już listę dochodów i wydatków. Teraz czas na analizę.
Porównaj sumę wydatków z sumą dochodów. Czy wynik jest dodatni?
Jeśli tak, gratulacje. Jeśli nie, to znak, że wydajesz więcej,
niż zarabiasz. Czas na optymalizację.
Przejrzyj swoje wydatki zmienne. Które z nich są niezbędne, a
które są "zachciankami"? Zastanów się:
-
Subskrypcje: Czy na pewno korzystasz ze
wszystkich platform streamingowych, aplikacji i newsletterów,
za które płacisz?
-
Jedzenie na mieście: Ile mógłbyś
zaoszczędzić, przygotowując więcej posiłków w domu?
-
Zakupy impulsywne: Czy przed każdym zakupem
dajesz sobie 24 godziny na zastanowienie?
Ustal limity dla poszczególnych kategorii wydatków zmiennych. Na
przykład, "W tym miesiącu na rozrywkę przeznaczam nie więcej niż
300 zł". To pomoże Ci podejmować świadome decyzje zakupowe.
Krok 4: Ustal cele i monitoruj postępy
Budżet bez celu jest tylko zbiorem liczb. Twoim celem może być
cokolwiek: zebranie na wkład własny, spłata długu, wakacje
marzeń czy budowa poduszki finansowej. Cel nadaje sens Twoim
wysiłkom.
Regularnie, przynajmniej raz w tygodniu, sprawdzaj swoje wydatki
i porównuj je z ustalonymi limitami. Możesz do tego użyć naszego
szablonu Excel lub prostej aplikacji do budżetowania. Kluczem
jest regularność. Nie zniechęcaj się, jeśli na początku nie
wszystko pójdzie zgodnie z planem. Budżetowanie to nawyk, który
wymaga czasu, aby go wypracować. Każdy miesiąc to nowa szansa na
poprawę i zbliżenie się do swoich celów finansowych.